Orde: Zygentoma (zilvervisjes)
Familie: Lepismatidae
Dit vleugelloze insect lijkt zo op het eerste oog op het zilvervisje (Lepisma saccharina L.), hun leefwijze is echter totaal verschillend. Zij danken hun naam mede aan hun snelle, kronkelende (visachtige) bewegingen bij het verplaatsen.
Uiterlijk
Het papiervisje wordt 10 tot 15 mm lang. Karakteristiek zijn de twee geringde antennes en de drie fijn geringde staartdraden aan het achterlijf. Papiervisjes zijn behaard, grijsachtig van kleur en duidelijk gevlekt aan de rugzijde. Papiervisjes worden gemakkelijk verward met oven- en zilvervisjes. Daarom is determinatie zeer gewenst.
Ontwikkeling
Papiervisjes ondergaan een onvolledige gedaanteverwisseling. Dit wil zeggen dat de ontwikkeling 3 stadia kent: ei–nimf–adult. De jonge papiervisjes zien er bij geboorte bijna hetzelfde uit als de volwassen exemplaren, ze zijn enkel lichter van kleur. De eitjes worden afgezet op een, voor de nimfen, geschikte voedingsbodem, maar ook wel in naden en kieren. Het wijfje legt de eitjes steeds in hoopjes bij elkaar, in totaal tot ca. 100 stuks. Bij 24°C en 60% relatieve luchtvochtigheid duurt de ontwikkeling van ei tot volwassen insect ca. 14 maanden. Onder de 16°C nemen ze geen voedsel op en vervellen ze niet meer. Een temperatuur van 1°C kunnen ze in verstijfde toestand maanden overleven. Afhankelijk van temperatuur en luchtvochtigheid leven papiervisjes tot 7 à 8 jaar. Het zijn een van de weinige insecten die ook tijdens hun adulte leven blijven vervellen.
Leefwijze
Papiervisjes zijn lichtschuw, overdag verbergen zij zich op donkere plaatsen. Ze kunnen uitstekend leven in onze woningen; hun optimale temperatuur (rond de 24°C) komt overeen met die van de mens. Papiervisjes worden in de regel aangetroffen op warme, vrij droge plaatsen, maar ook in centraal verwarmde badkamers, toiletten en keukens. Op andere plaatsen in huis, bijvoorbeeld op zolder (bij de cv-ketel) en in boekenkasten, is voor papiervisjes altijd wel iets eetbaars te vinden. Zij hebben maar weinig nodig en kunnen enige maanden zonder voedsel; de sterkste papiervisjes zelfs tot 300 dagen. Hun voedsel bestaat voornamelijk uit koolhydraten, zoals cellulose, zetmeel en suiker en (af en toe) uit eiwitten. Zij vinden dat o.a. in de lijm van behang, etsen en boeken. Schade aan papier is veel erger dan die door oven- of zilvervisjes.
Schade
Papiervisjes die in grote aantallen voorkomen kunnen aanzienlijke schade veroorzaken aan o.a. behang, boeken, postzegels, affiches en etsen. Ook producten van synthetisch materiaal, zoals kleding en wandbedekking, kunnen worden aangevreten door papiervisjes.
