Skip to content

Stofluis

Algemeen
De naam stofluizen is verwarrend, want deze insecten hebben niets met luizen te maken en evenmin iets met stof. Ze behoren tot een aparte orde binnen het insectenrijk. Veel soorten komen zeer algemeen voor. De aanwezigheid van enkele stofluizen in een vertrek of in opgeslagen producten kan op zichzelf in het geheel geen kwaad. Zij vormen geen gevaar voor de gezondheid. Hun aanwezigheid is echter een duidelijke aanwijzing, dat de ruimte waarin zij worden aangetroffen of het product waarin zij voorkomen, te vochtig is.

Uiterlijk
Stofluizen zijn kleine insecten. Ze zijn maximaal 4 mm lang. De kleur is wit, grijs of bruin. Sommige soorten zijn gevleugeld; andere soorten beschikken slechts over vleugelstompjes of zijn geheel vleugelloos. Ze kunnen zich snel verplaatsen, maar doen dit veelal schoksgewijs. De jonge stadia van stofluizen lijken reeds sterk op de volwassen exemplaren.

Ontwikkeling
De ontwikkelingsduur van ei tot volwassen insect is afhankelijk van temperatuur en vochtigheid en kan per soort sterk verschillen. Onder optimale omstandigheden kan deze ontwikkeling echter binnen een maand worden voltooid. Als men daarbij bedenkt dat ieder wijfje soms wel 100 eieren kan leggen, behoeft het geen verbazing te wekken dat ze zich plaatselijk zeer snel kunnen vermeerderen.

Leefwijze
Stofluizen leven van schimmels, die zich ontwikkelen op in vochtige toestand opgeslagen materiaal of in ruimten die vochtig zijn. Zij treden soms in grote aantallen op in vochtige woningen, pakhuizen en boerderijen. voorts kunnen zij voorkomen in herbaria, insectenverzameling, tussen vochtig papier, in oude boeken en in vochtige vullingen van matrassen en kussens, in biezen matten en andere vloerbedekking van plantaardige herkomst. Als stofluizen in grote aantallen optreden kunnen ze enige materiële schade aanrichten. In rieten dakbedekking van huizen en boerderijen kunnen stofluizen soms in grote aantallen voorkomen. Bij een goede ventilatie zal zich hier een natuurlijk evenwicht instellen tussen de stofluizen en de zich met stofluizen voedende roofinsecten en -mijten.

Wering en bestrijding
De enige afdoende bestrijdingsmethode bestaat uit het opruimen of drogen van het materiaal waarin de schimmels voorkomen en het droog maken en droog houden van de ruimte waarin zij zich bevinden. Dit laatste kan men bereiken door flink te luchten bij droog weer of eventueel droog stoken.

Pas gebouwde huizen hebben vaak een betonen vloer die nog niet geheel droog is. Soms is een stagnerende ventilatie van kruipruimte en/of spouwmuur de oorzaak. Ook optrekkend vocht in een buitenmuur of condensatie van waterdamp op een muur kunnen een oorzaak zijn. In dergelijke gevallen is wellicht een bouwtechnisch advies noodzakelijk.

Een bron voor schimmelgroei is niet afgewerkt spaanplaat in keukenblokken of kasten, met name zijkanten van werkbladen en onderkanten van kasten. Dit materiaal neemt door het schoonmaken met water vocht op waardoor schimmelgroei ontstaat. Goed drogen bv. met een heteluchtkachel, föhn o.i.d. en daarna afdichten met daarvoor geëigend materiaal zal het probleem oplossen.

Toepassing van insecticide heeft weinig zin, aangezien na kortere of langere tijd weer stofluizen zullen optreden. De bespuiting zou dus meerdere malen moeten worden herhaald met alle bezwaren daaraan verbonden. Een blijvende oplossing wordt alleen verkregen door het verlagen van de relatieve vochtigheid in de ruimten met stofluizen. Vochtige pallets kunnen door verhitting tot ca. 50 C gedurende tenminste een half uur gedroogd worden, waardoor de aanwezige stofluizen worden gedood.